Prywatyzacja pośrednia, w rozumieniu ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz.U. z 2002 r. Nr 171, poz. 1397, z późn. zm.), dalej – „Ustawa”, polega na zbywaniu należących do Skarbu Państwa akcji/udziałów w spółkach.

Zanim zainicjowany zostanie proces prywatyzacji pośredniej przedsiębiorstwa państwowego, musi zostać przeprowadzona komercjalizacja danego podmiotu. Polega ona na przekształceniu przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobową spółkę (akcyjną albo z ograniczoną odpowiedzialnością) Skarbu Państwa. Komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego dokonuje Minister Skarbu Państwa na wniosek organu założycielskiego, dyrektora przedsiębiorstwa państwowego i rady pracowniczej lub z własnej inicjatywy. Z uzasadnionym wnioskiem dokonania komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego w celu komunalizacji może wystąpić do Ministra Skarbu Państwa organ wykonawczy właściwej jednostki samorządu terytorialnego.

W spółce powstałej w wyniku komercjalizacji, do czasu sfinalizowania jej prywatyzacji, Skarb Państwa obejmuje 100 procent akcji lub udziałów. Minister Skarbu Państwa reprezentuje Skarb Państwa (jako jedynego akcjonariusza/wspólnika takiej spółki) na walnym zgromadzeniu lub zgromadzeniu wspólników.

Zgodnie z art. 69 b Ustawy, przepisy Ustawy o zbywaniu akcji lub udziałów należących do Skarbu Państwa (art. 33-35 Ustawy), stosuje się również do zbywania należących do Skarbu Państwa akcji lub udziałów w spółkach powstałych na podstawie odrębnych przepisów i w innym trybie niż określone w Ustawie.

Przed zaoferowaniem zbycia akcji lub udziałów spółki Skarbu Państwa, Minister Skarbu Państwa zleca dokonanie analizy sytuacji prawnej majątku spółki oraz oszacowania wartości przedsiębiorstwa. Ponadto, Minister może zlecić dokonanie analiz w zakresie ustalenia stanu i perspektyw rozwoju przedsiębiorstwa spółki, oceny realizacji obowiązków wynikających z wymogów ochrony środowiska oraz innym, każdorazowo określonym, jeśli wymaga tego ochrona interesu Skarbu Państwa. Zakres analizy oraz inne istotne w tym zakresie informacje określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 lutego 2009 r. w sprawie analizy spółki, przeprowadzanej przed zaoferowaniem do zbycia akcji należących do Skarbu Państwa (Dz.U. z 2009 r. Nr 37, poz. 288).

Zapewnienie publicznego charakteru zbywania akcji/udziałów Skarbu Państwa wymaga ogłoszenia oferty zbycia akcji, zaproszenia do składania ofert w przetargu, zaproszenia do negocjacji lub zaproszenia do wzięcia udziału w aukcji co najmniej w jednym dzienniku o zasięgu ogólnopolskim oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie internetowej Ministra Skarbu Państwa.

Zbywanie akcji / udziałów Skarbu Państwa w innym niż „publicznym”, wskazanym w art. 33 ust. 1 Ustawy trybie (oferta ogłoszona publicznie, przetarg publiczny, negocjacje podjęte na podstawie publicznego zaproszenia, przyjęcie oferty w odpowiedzi na wezwanie ogłoszone na podstawie ustawy o ofercie publicznej złożonej przez podmiot ogłaszający wezwanie, aukcja ogłoszona publicznie, jeżeli cena wywoławcza nie jest niższa od wartości księgowej akcji, sprzedaż akcji na rynku regulowanym) wymaga uzyskania zgody Rady Ministrów, pod rygorem nieważności.

Istnieje możliwość zbycia akcji / udziałów Skarbu Państwa w trybie innym niż publiczny, o którym mowa w art. 33 ust. 1 Ustawy, bez obowiązku występowania o zgodę Rady Ministrów, w przypadku gdy nabywca i cena są wskazane w umowie prywatyzacyjnej, a zbycie dotyczy akcji / udziałów spółek, w których Skarb Państwa posiada mniej niż 50% kapitału zakładowego lub zbycie dotyczy akcji / udziałów, w których Skarb Państwa posiada nie więcej niż 25% kapitału zakładowego.

Szczegółowe regulacje prawne dotyczące trybu zbywania akcji / udziałów spółek Skarbu Państwa oraz formy zapłaty za akcje / udziały zawiera rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowego trybu zbywania akcji Skarbu Państwa (Dz. U. z 2009 r. Nr 34, poz. 264), a także rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu finansowania zbywania akcji oraz formy i warunków zapłaty za akcje nabywane od Skarbu Państwa (Dz U. z 2004 r Nr 269, poz. 2666, z późn. zm.).

Wyboru jednego z „publicznych” trybów zbywania akcji / udziałów Skarbu Państwa, o których mowa w art. 33 ust. 1 Ustawy, dokonuje Minister Skarbu Państwa, biorąc pod uwagę w szczególności stopień skomplikowania planowanej transakcji zbycia akcji / udziałów, a także wielkość i kondycję ekonomiczno-finansową podmiotu, którego akcje / udziały będą przedmiotem zbycia.

Wskazane w ustawie z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz.U. z 2002 r., Nr 171, poz.1397, z późn. zm.) tryby prywatyzacji pośredniej:

1. oferta ogłoszona publicznie,
2. przetarg publiczny,
3. negocjacje podjęte na podstawie publicznego zaproszenia,
4. przyjęcie oferty złożonej przez podmiot ogłaszający wezwanie,
5. aukcja ogłoszona publicznie,
6. sprzedaż akcji na rynku regulowanym,
7. sprzedaży na podstawie oferty publicznej akcji objętych prospektem emisyjnym lub memorandum informacyjnym,
8. stabilizacji pomocniczej,
9. sprzedaży akcji, poza obrotem zorganizowanym.

Uprawnienia pracowników do nabywania akcji

Uprawnionym pracownikom spółki powstałej w wyniku komercjalizacji przysługuje prawo do nieodpłatnego nabycia do 15% akcji objętych przez Skarb Państwa w dniu wpisania spółki do rejestru. Prawo do nieodpłatnego nabycia akcji powstaje po upływie trzech miesięcy od dnia zbycia przez Skarb Państwa pierwszych akcji na zasadach ogólnych i wygasa z upływem 24 miesięcy od dnia powstania tego prawa. Powyższe uprawnienie przysługuje również rolnikom lub rybakom w rozumieniu Ustawy.

 WSTECZ